“The right of access cannot be without restrictions” (EU).
Een declassificatie van archieven en documenten? Daar bestond voorheen geen termijn voor. Sinds de wet van 11 september 2022 is daar verandering in gekomen. Die voerde namelijk een algemene declassificatieregeling in voor geclassificeerde archieven. Binnen de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid krijgt onze sectie die verantwoordelijk is voor de Classified Archives heel wat aanvragen tot inzage van geclassificeerde archieven.
In de nieuwe wet gelden er termijnen van 20 jaar (vertrouwelijk), 30 jaar (geheim) en 50 jaar (zeer geheim). Het betekent echter niet meteen een “automatische” declassificatie. De documenten worden eerst geanalyseerd vooraleer ze worden gedeclassificeerd en, indien nodig, wordt de termijn van classificatie verlengd. Alleen archieven ouder dan 100 jaar worden automatisch als gedeclassificeerd beschouwd.
Hoe gaat declassificatie in zijn werk?
De sectie Classified Archives van de ADIV heeft geen bevoegdheid om archieven te declassificeren. Enkel de persoon, organisatie of instelling die het document heeft opgemaakt, in de wet de “overheid van oorsprong” genoemd, kan de classificatie van een document opheffen. De sectie kan de procedure tot declassificatie opstarten nadat de archivarissen de documenten en informatie hebben geanalyseerd. Indien een gunstig advies wordt gegeven voor declassificatie, wordt de vraag overgemaakt aan de bevoegde autoriteit. Pas nadat deze laatste de toestemming geeft tot declassificatie kunnen de archieven officieel worden gedeclassificeerd.
Daarbovenop vervalt niet automatisch de regelgeving op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer wanneer geclassificeerde archieven openbaar worden. Daarom kunnen documenten die persoonlijke gegevens bevatten over levende personen ook niet zonder toestemming worden geraadpleegd.
De “regel van de derde partij”
Archieven bevatten vaak documenten opgemaakt door instellingen en organisaties buiten Defensie (bv. NAVO-documenten). Ook hier geldt de regel dat de “overheid van oorsprong” toestemming moet geven om deze documenten te declassificeren en wordt door de Classified Archives eenzelfde procedure opgestart. De termijn van declassificatie kan hierdoor aanzienlijk langer duren.
Zit je met nog vragen over geclassificeerde archieven, de declassificatie ervan of nog iets anders? Vul dan het contactformulier in en wij proberen jou zo snel mogelijk een antwoord te kunnen bieden.
